:: projekt :::: abecedarij :::: tražilica :::: galerija :::: kontakt ::

Olivier, Laurence, brit. glumac, redatelj i producent (Dorking, 1907 – Steyning, 1989). Sin pastora, od djetinjstva se bavi glumom, studirao u Oxfordu, glum. školu polazio u Londonu. Nastupa u kazalištu, na filmu debitira 1930., prvi amer. film snima 1931., no isprva je slabije zapažen kao romantični junak filmova poput Prijatelja i ljubavnika (V. Schertzinger, 1931). Vrativši se u Englesku, u kazalištu surađuje sa J. Gielgudom, a 1937. u teatru Old Vic proslavlja se tumačenjem Hamleta (u moderniziranoj, »frojdijanskoj« koncepciji lika) te Henrika V. Privlačan, markantna pogleda, kontrolirane geste i kultivirana glasa, potkraj 1930-ih i poč. 1940-ih postaje zvijezdom filmovima Orkanski visovi (W. Wyler, 1939., nominacija za Oscara) i Lady Hamilton (A. Korda, 1942), u kojima u skladu s naglašenim romantiziranim koncepcijama tumači lik. iz knjiž. djela (Heatcliff) odn. pov. ličnost (Nelson), te posebice → Rebecca (nominacija za Oscara), u ulozi kojom vrhunski varira tip engl. džentlmena, diskretnim upućivanjem na dublje porive i psih. inhibicije iza uglađene vanjštine. Kao redatelj debitira ekranizacijom Shakespeareove pov. drame Henrik V. (1944), u kojoj i glumi naslovnu ulogu (nominacije za Oscara za gl. ulogu i najbolji film). Glavnina filma uokvirena je prizorima postavljanja drame, pa je film. gledatelj, retorički izjednačen s kazališnim, pozvan da maštom dočara ono što je na pozornici neprikazano. I u novije vrijeme film uživa ugled jedne od najcjenjenijih ekranizacija Shakespeareovih drama, dok → Hamletom, ekranizacijom filmičnijeg stila (neoekspresionističko osvjetljenje, vožnje) osvaja Zlatnoga lava u Veneciji te Oscare za gl. ulogu i za najbolji film. Potom režira još jednu ekranizaciju Shakespeareove pov. drame – Rikard III. (1955., nominacija za Oscara za gl. ulogu) te romantičnu komediju Princ i plesačica (1957). Stekavši izniman ugled kao kaz. glumac i redatelj (1970. dobiva titulu lorda), na filmu potom ostvaruje niz zapaženih karakternih uloga, npr. Zabavljač (T. Richardson, 1960), Njuškalo (J. L. Mankiewicz, 1972) i Maratonac (J. Schlesinger, 1976), za koje je također nominiran za Oscara, a ističe se i u ekranizacijama kaz. drama Otelo (S. Burge, 1965) i Tri sestre (1970), u vlastitoj režiji. Bio je suprug glumica J. Esmond, V. Leigh i J. Plowright. Ostale važnije ul.: Vatra nad Engleskom (W. K. Howard, 1937), 49. paralela (M. Powell, 1941), Carrie (W. Wyler, 1952), Momci iz Brazila (F. J. Schaffner, 1978), Kratka romanca (G. R. Hill, 1979), Ratni rekvijem (D. Jarman, 1989).

N. Gilić

 


Laurence OLIVIER u filmu Rikard III. (1955)